Samir İsgenderoğlu: “Xaricden tezyiqlerin çox olmasına baxmayaraq, Receb Tayyib Erdoğan dik duruş sergilediyi üçün xalq ona destek verir”

Son zamanlar Qerbden Türkiyeye tezyiqler artıb. Eyni zamanda, qardaş ölkede yaşayan azerbaycanlıların da müeyyen problemleri yaranıb. Bu ve ya diger meselelerle bağlı Türkiyede yaşayan, hakim edalet ve İnkişaf Partiyasının temsilçisi olan Samir İsgenderoğlu ile söhbet etdik. 

- Samir bey, Türkiyede prezident ve parlament seçkilerinden sonra ümumi durum necedir?

- Hazırda burada dövlet özünü yenileyir ve yeni bir dövlet idare sistemi qurulur. Bu, Türkiye üçün qaçılmaz bir prosesdir. Xaricden tezyiqlerin çox olmasına baxmayaraq, Receb Tayyib Erdoğan dik duruş sergilediyi üçün xalq ona destek verir. Türkiye önümüzdeki 5 ili rahatlıqla keçirmeyi bacararsa, sonrası çox gözel olacaq.

- Türkiye mövcud tezyiqlerden qurtula bilecekmi?

- Bizler inanır ve buna çalışırıq ki, Türkiye bu tezyiqlerden qurtulsun, az ziyanla çıxsın. Türkiyede esas problemlerden biri içeride olan xainlerdir, yeni Türkiye eleyhine işleyen insanlar. Eslinde hazırda dövlet onları temizleyir. Bu çox çetinliklerle dolu bir sürec olacaq, amma dik durmağa davam ederse, tam qurtulub dünyanın esas güclerinden olacaq.

- Hazırda qardaş ölkenin üzerine Amerika başda olmaqla Qerb dünyası terefinden ciddi tezyiqler var. Bunun ehalinin yaşayış durumuna ve türk iqtisadiyyatına tesiri yüksekmi?

- Bu tezyiqlerin esas sebeblerine baxmalıyıq. Bütün bu oyunlar Türkiyenin Amerikanın ve Qerbin esaretinden çıxmaq istediyi, hemçinin böyük ölçüde buna nail olduğu üçündür. Qısacası emrlerine itaet etmediyi üçündür. Hazırda ehalinin yaşantısına ve iqtisadiyyata çox da tesiri hiss edilmese de, 2 aydan sonra tesiri hiss edilmeye başlayacaq. Amma oktyabrdan sonra dolları nisbeten endireceklerine inanıram. Eger bu edilmese, o zaman 2019-cu il çox böyük sıxıntılarla dolu bir il olacaq.

- Türkiyeden Azerbaycan ve dünya nece görünür?

- Türkiyeden baxdıqda bütün dünyada böyük problemlerin olduğu görünür. Özellikle de keçmiş sovet ölkeleri ve islam ölkelerinde. Dünyada bütün ipler qoparıldı ve yeni bir vahid merkezden idareetmenin olduğu bir sistem qurulmağa çalışılır. Bu sistemin ne qeder uğurla qurulacağı ise 2020-ci ilde bilinecek.

- Orada yaşayan azerbaycanlıların ümumi durumu necedir? Tetbiq olunan sanksiyaların onlara da tesirleri varmı?

- Burada yaşayan azerbaycanlıların eslinde durumu önceler olduğu kimi, indi de xoş deyil. Dünyanın diger ölkelerinde olduğu kimi buradakı azerbaycanlılar arasında da birlik, beraberlik olmamaqla beraber, bezi neqativ halların çox olduğunu açıqca görmek olur. Esasen çöreyini qazanmağa gelenler ve heç bir şeye qarışmayanlar daha çox üstünlük teşkil edir. Türkiyenin siyasi ve sosial heyatında ise iştirakları çox azdır. Çox az sayda iş adamı deyilecek Azerbaycan esilliler var. Bunlar da artıq yox olmaq üzredirler. en qeribesi de odur ki, bizi öz elimizle yox edirler. Anma bizler ferqinde bele deyilik. Nece ki, bir zamanlar Telman İsmayılov ve Mübariz Mensimov iş adamlarının ön sıralarında var idi. Artıq sadece Mübariz Mensimov var ve onu da bu gedişle en uzağı önümüzdeki 2 il içerisinde Telman İsmayılovun yaşadığı sonluq gözleyir. Bunun esas sebeblerinden biri de, Azerbaycan ve Rusiya ile pisleşmekde olan münasibetleri ile beraber, yaxın etrafında olan insanlardır, men bele deyerdim. Yaxın etrafında olan insanlar onu uçuruma doğru götürür ve buradakı diger azerbaycanlılardan qopararaq arada böyük bir divar hörürler. Mübariz Mensimovu yaxın etrafı ilahileşdirerek elçatmaz biri halına getiribler. Hetta yaxın çevresinde olanlardan daha çox “Palmali” Şirketler Qrupunda idareçi olaraq işleyenler yaxalarında “Palmali” emblemi ile Türkiyedeki nazirlerden daha havalı gezerek, diger azerbaycanlılara yuxarıdan aşağı baxırlar. Söhbet etmeyi bir terefe qoyaq, verilen salamı almağı bele özlerine yaraşdırmırlar. Bu da Türkiyede yaşayan azerbaycanlılarda Mübariz Mensimova qarşı bir nifret oyandırmaqla beraber, milliyyetçilik görüntüsü de daxil olmaqla, bu güne qeder gördüyü bütün xeyriyye işlerinin eslinde sadece bir reklamdan ibaret olduğu düşüncesini yaradır. Ümumiyyetle, burada olan bir çox iş adamlarımız neyese göre özlerini tez unudaraq öz hemvetenlilerimizden qaçır ve bir olmaq evezine özleri- özlerine böyük zerbeler vururlar. Halbuki ermeniler bir-birine destek vererek her sahede bir-birinin ireli getmesi üçün her şeyi edirler, ister siyasetde, ister ticaretde, isterse de diger sahelerde. Bütün bunlar da teessüf ki, bizlerde milli duyğuların semimi olmamasının başlıca göstericisidir. Türkiyeye gelen soydaşlarımız bir olmaq yerine bir-birilerini pisleyerek, hetta daha da ireli gederek yaşadığı ölkenin yüksek vezifeli dövlet adamlarını tehqir ederek bizleri zeifletmeye çalışırlar. Sualınızın qalan hissesine gelince deye bilerem ki, Türkiyeye tetbiq olunan sanksiyaların her hansı bir şekilde burada yaşayan hemvetenlilerimize tesir edeceyine inanmıram.

- Azerbaycan Diaspor Komitesinin Türkiyedeki fealiyyetini nece deyerlendirirsiz? Qenaetbexş saymaq olarmı?

- Evvelki rehberliyi dövründe Azerbaycan Diaspor Komitesinin her hansı bir ciddi fealiyyetinin olduğunu bilmirem, şahidi de olmamışam. Türkiyede Azerbaycan deyildikde sadece Qenire Paşayeva tanınır, bilinir. Hazırda yeni sefirimiz Xezer İbrahimov ile beraber sefirliyimiz de aktiv fealiyyet gösterir, amma bir yere qeder. Yeni komite sedri Fuad Muradovun Türkiyeye seferi zamanı bu barede geniş söhbetlerimiz oldu. Bir yol xeritesi ve iş planı hazırlandığını, sentyabrdan sonra işe başlanılacağını dedi. Fuad Muradov semimi ve diqqetcil bir insan olduğu üçün onun buradakı azerbaycanlıların inamını qısa müddetde qazanaraq, sabahlarımız üçün böyük işler göreceyine inanıram. Buna misal olaraq ilk önce buradakı soydaşlarımızın en böyük problemi olan şexsiyyet vesiqesi ve pasport işinin Fuad Muradovun sayesinde öz hellini tapdığını göstermek olar. İnanıram ki, bundan sonra Diaspora Komitesi hansı ideologiyaya sahib olmasından asılı olmayaraq bütün hemvetenlilerimizi qucaqlayan bir davranış nümayiş etdirecek.

- Avropada “söyüş müxalifeti” adlanan qüvveler peyda olublar. Fealiyyetlerini ise bilmemiş deyilsiniz. Türkiyedeki azerbaycanlıların fealiyyetlerini nece deyerlendirersiz? “Söyüş müxalifeti” ile oxşarlıq teşkil eden meqamlar varmı? Bele fikirler var ki, Azerbaycan hakimiyyetine müxalif olub Avropaya üz tutanlar Türkiyeni tehlükesizlik baxımından seçmirler...

- Bilirsiniz, o “söyüş müxalifeti” dediyiniz insanları deyerdim ki, hamı gözel tanıyır ve heqiqetde kim olduqlarını bilirler. Söymekle, tehqir etmekle mübarize aparmaq mümkün olmayıb, olmayacaq da. Her şey demokratik çerçiveler içinde olmalıdır. Her kes her kesi seve bilmez ve dünyanın bütün ölkelerinde neqativ hallar mövcuddur. Amma heç görmüsünüzmü her hansı bir Avropa ölkesinde hansısa bir siyasi lideri ve ya dövletin önemli şexslerini çıxıb söysünlere ‘Söyüş acizliyin ve cehaletin bir göstericisidir. Türkiyede de hazırkı Azerbaycan hökumetine müxalif olan insanlar yaşayır. Amma sadece o insanların içinden meneviyyatı, intellekti, dünyagörüşü yüksek olanları Türkiyede qala bilir, digerleri ise kukla olmaq üçün Avropa ölkelerine üz tuturlar. Ele cesarteleri varsa, yaşadıqları Avropa ölkelerindeki ermeni lobbileri ile mübarize aparsınlar ve ya her hansı bir Avropa ölkelerinden birinin liderini söysünler, görüm söye bilirlermi? Türkiyede kimise söyüb tehqir etdikden sonra serbest geze bilmezsen. Bu, eslinde Avropada da beledir. Ele cesaretlidirlerse, her hansı bir Avropa liderine ve ya tanınmış ermenilerden birini söysünler. Amma düşünmürem ki, hemin insanlarda o cesaret olsun.

- Amerikanın qardaş ölkenin üzerine hücumu daha çox Rusiya ile yaxınlaşması ile elaqelendirilir. Xüsusile keşiş Bransonun hebsde saxlanılmasının doğru olmadığı yönünde fikirler de az deyil. Nece düşünürsünüz, qeyd etdiklerim olmasaydı, yene de bu cür hücumlar olacaqdı?

- Beli, Rusiya faktoru var, hem de çox böyük bir faktordur. Amma burada görünmeyen bezi hallar da var. Meselen, Türkiye son zamanlarda Türk-İslam Birliyi adı altında hem türk dünyasını, hem de müselmanları bir yere yığaraq Böyük Türk Birliyi qurma yolunda irelileyir. Ereb dünyasını birleşdirmeye nail ola bilmese de, türk dünyasını birleşdirme yolunda xeyli yol qet etdi. Türkiye Türk Dünyası Birliyinin qapısını açaraq, bu birliyi qura bilecek tek ölkedir. Burada Türk dünyasına açılan qapı ise Qazaxıstandır. Amma bu qapının açarı Azerbaycandır. Burada en başda Türkiyenin üzerine Qerb dünyası daha çox gelir. Türkiye sadece Türk Birliyi deseydi, bu gözlenilen effekti vermezdi. Çünki türklerin böyük bir hissesi müselmandır. Bu zaman da din adı altında bu birliyin qarşısı alınacaq. Amma Türk-İslam Birliyi dedikde buraya başqa dinlerden olan türkler de daxil olur ve her kesi qucaqlayır. Bu üzden bu gün hedefde eslinde tek Türkiye deyil, Azerbaycan, Qazaxıstan da var. Hetta sonrakı addımlarda bu qapının ilk açılacağı ölkeler Özbekistan ve Türkmenistan da olacaq.

Türkiye bu birliye nail olmaq isteyirse, Amerika ve Qerb ile deyil, mehz Rusiya ile müttefiq olmalıdır.

Keşiş Branson meselesi tam başqa bir meseledir. Onun agentlik fealiyyetleri tamamen sübut olunub. Bunu Amerika ve Qerb de gözel bilir. Sadece, bunu ellerinde bir behane kimi istifade edirler. Branson olmasaydı bele başqa behanelerle bu hadiseler ve basqılar olacaqdır. Diqqet edersinizse, sadece keşiş Bransonun hebsden azad edilmesini istemirler. Keşişle birlikde 15 iyul çevrilişinde aktiv olanları ve FETÖ terror qruplaşmasında aktiv olan agentlerinin de hebsden buraxılmasını isteyirler. Hemçinin, Rusiya ve İranla bütün münasibetleri de kesmeyi teleb edirler. Bütün bu sebeblerden dolayı her zaman olduğu kimi yene de Qerb ve Amerika bir sebeb taparaq haqlı çıxmağa çalışacaqdır.

Son olaraq bir şeyi de vurğulamaq mence tam yerine düşerdi. Almaniya kanslerinin Azerbaycana son gelişi boşuna deyildi. Azerbaycandan istenilen, esas teleblerden biri de Türkiye ile münasibetleri ola bildiyi qeder minimal seviyyeye endirmek ve hetta tam soyutmaq idi. Bu baxımdan Azerbaycana yumşaq tehdidler ola biler. Azerbaycanla Türkiye etle dırnaq kimi olduğu üçün inanmıram ki, her hansı bir soyuq münasibetler olsun. Bu üzden de oktyabrdan sonra müxtelif formalarda Azerbaycana qarşı olan tezyiqler açıq şekilde hiss edilecek.

Cavanşir ABBASLI,
“Yeni Müsavat”